In Anderlecht loopt de Ketel over

5 mars 2026

PERSBERICHT: Terwijl het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP) herziet om het beleid beter af te stemmen op de klimaatcrisis en sociale noden, en terwijl een baanbrekend vonnis van de Franstalige Rechtbank van Eerste Aanleg in Brussel de verplichting oplegt om terreinen groter dan 0,5 hectare te beschermen tegen bodemverharding, worden er nog steeds massaal vergunningen verleend.

In de wijk Erasmus-Ketel in Anderlecht viert het beton onverminderd hoogtij: recent werd de vergunning verleend voor de bouw van 251 wooneenheden die de zogenaamde "eco-wijk" Erasmus Gardens moet voltooien, een project dat in 2024 al veel discussie opriep. Voor ongeveer vijftig andere wooneenheden is de vergunningsaanvraag in onderzoek. Op de Groene Wandeling die langs de Ketelstraat loop zullen binnenkort de bulldozers oprukken, op gronden die ooit agrarisch waren en historisch gezien de ​ voedselproduktie voor Brussel verzekerden. Ondertussen blijven klimaatbeloftes onvervuld.

Wat met de bedreiging voor de gezondheid van de inwoners van
​Anderlecht en gerechtigheid: de situatie in Erasmus-Ketel roept vragen op

Wat er in Erasmus-Ketel gebeurt, is bijzonder ernstig: ondanks het historische vonnis van 29 oktober 2025 van de rechtbank van eerste aanleg – door veel organisaties omschreven als ongezien – dat het Gewest veroordeelt tot het opschorten van het verharden van onbebouwde grond van meer dan 0,5 hectare tot er een nieuw GBP wordt goedgekeurd of uiterlijk tot eind 2026, worden er nog steeds vergunningen afgeleverd. Als burger kan men zich dan ook verbazen over de inconsistentie tussen een rechterlijke uitspraak die een pauze in de verstedelijking heeft opgelegd en de voortzetting van vastgoedprojecten die de klimaatschade zullen verergeren.

Afgezien van deze aantasting van de rechterlijke macht en de beloofde inspanningen voor een ecologische transitie, vormen deze keuzes een concrete bedreiging voor de gezondheid en het welzijn van de inwoners van Anderlecht: minder waterdoorlatende grond en natuurlijke gebieden betekenen meer stedelijke hitte, meer vervuiling, minder afkoeling en een lagere levenskwaliteit. Deze effecten zijn al waarneembaar in de dichtbevolkte wijken van de stad en worden nog verder versterkt in plaats van verzacht. We zijn spijtig genoeg niet langer verrast door dergelijke terugkerende beslissingen, maar de reële gevolgen voor de bevolking zijn voelbaar en vooral onomkeerbaar.

Het blijven vernietigen van levende bodems en natuur komt neer op het vernietigen van de koolstofputten van het gewest, wat de toekomst van een leefbare stad in gevaar brengt.

Een bloeiende betonmarkt langs de Groene Wandeling

Volgens de Betonfederatie wordt er in België jaarlijks zo'n 12 miljoen kubieke meter beton gestort. Projectontwikkelaars maken zich zorgen over een mogelijke "betonstop", die volgens hen "catastrofaal" zou zijn, maar in Anderlecht hebben projectontwikkelaars niets te vrezen: de laatste overgebleven vruchtbare grond wordt opgeofferd aan ongebreidelde stedelijke ontwikkeling. De boodschap is duidelijk: beton krijgt voorrang. ​ ​

Erasmus Gardens : een "eco-wijk" die niemand meer voor de gek houdt

Dit project bestempelen als ‘eco-wijk’ en de straten naar bloemen vernoemen, verandert niets aan de realiteit: het vernietigt de vruchtbare grond van een historisch ‘groene en blauwe’ gemeente, rijk aan vruchtbare landbouwgrond behorend tot het Pajottenland. Een ruimtelijk beleid dat dossier per dossier bekijkt en overhaast beslist verliest de lange termijn uit het oog. Onder het mom van een zogenaamd ‘evenwicht’ tussen natuur en huisvesting, verliezen we levende bodems die op lange termijn ons kostbaarste kapitaal vormen en wordt voorrang gegeven aan financieel gewin op korte termijn.

Een duidelijk en verontrustend signaal: sociale woningbouw als alibi om speculatieve bouwprojecten vrij spel te geven

Ondanks de herziening van het Gewestelijk Ontwikkelingsplan (GBP) richting een klimaat- en sociaal GBP, ondanks grootse aankondigingen en de rechterlijke uitspraak die de bescherming van braakliggende terreinen groter dan 0,5 hectare oplegt geeft Erasmus Gardens een duidelijke boodschap: het massaal bouwen van vaak dure woningen bedoeld als belegging wordt verdergezet. De grote behoeft aan betaalbaar wonen wordt door politici als dekmantel gebruikt om deze dynamiek van verdere betonnering ook op veel andere Brusselse locaties in stand te houden. ​ ​ ​

"Het blijven verlenen van vergunningen op basis van een achterhaald GBP komt neer op het verder opstoken van de “ketel”.

Bewoners en collectieven roepen op om het vonnis te respecteren, om de verharding te stoppen en om onze levende bodems te behouden aangezien ze de beste bondgenoten zijn in de strijd tegen de klimaatontregeling en dalende biodiversiteit. ​ ​ ​

Verdieping:

Vonnis (FR): https://wearenature.brussels/wp-content/uploads/2025/11/20251029-jugement-WAN-RBC-sans-annexes.pdf

Bodemafdeking: https://leefmilieu.brussels/burgers/documentatie-en-tools/leefmilieu-stand-van-zaken/overstromingen-en-bodemafdekking

Waarnemingen: https://waarnemingen.be/locations/251582/